به گزارش سراج24 ؛ سایت خبری ال مانیتور نزدیک به کاخ سفید به نقل از یک دیپلمات امریکایی نوشته است که طرفهای غربی به جای تعطیلی فوردو، بر تعلیق غنیسازی در آنجا، تشدید پادمانها و اقدامات نظارتی، تأکید کردهاند. همین دیپلمات امریکا در جای دیگری گفته است که این پیشنهاد به لحاظ فنی به صورتی است که عملیاتی شدن فوری و بلافاصله فوردو را برای طرف ایرانی سخت میکند. سایت ایران هستهای هم دیروز نوشت که تعلیق پیشنهادشده برای فوردو ۶ ماه است.
البته منابع غربی میگویند که مذاکره کنندگان غربی در گفتوگوهای آلماتی برای اولین بار از اصرار روی تعطیلی فوردو خودداری کردهاند، موضوعی که سعید جلیلی هم آن را تأیید کرد: «درخواستی درباره تعطیلی فوردو مطرح نشد. » غربیها این بار به جای تأکید بر تعطیلی فوردو، از عبارت «کاهش آمادگی فوردو» استفاده کرده اند»، عبارتی که به گفته منابع غربی، منعطف تر و برای ایران کمتر حساسیت برانگیز است. اینکه کاهش آمادگی فوردو به چه معنایی است، هنوز مشخص نیست و ظاهراً باید در جریان نشست کارشناسان فنی در استانبول ترکیه بر سر بخش هایی از آن مذاکره شود.
با این حال که چند روز بعد از مذاکرات ایران با ۱+۵ در آلماتی، گزارشهای مختلفی درباره جزئیات پیشنهادهایی که طرفهای غربی به ایران ارائه کردند، از رسانههای امریکایی و اروپایی به بیرون درز میکند، پیشنهادهایی که سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران آنها را در مقایسه با قبل واقع بینانه تر ارزیابی کرد ولی این را هم گفت که تا حد مطلوب فاصله زیادی وجود دارد. بر همین اساس و در ادامه این اظهار نظر های غیر رسمی، آنطور که منابع غربی میگویند، در طرح بازنگری شده طرف غربی، درخواست تعلیق غنیسازی ( به صورت گسترده آن) مطرح نشده است. این به معنای آن است که هرچند بحث تعلیق غنیسازی در فوردو در این طرح مطرح است، ولی تعلیق غنیسازی در دیگر تاسیسات هستهای ایران مطرح نیست ولی طرف غربی میگوید که این غنیسازی به قدر نیاز برای رآکتور تهران باشد. البته منابع غربی از تأیید اینکه غنیسازی ایران پذیرفته شده خودداری میکنند ولی از فحوای کلام آنها چنین چیزی بر میآید و این بابت برداشتن گام های محکم ایران در این زمینه است.
تولید سوخت هسته ای برای تامین نیازهای جمهوری اسلامی ایران حقی مسلم
نیویورک تایمز در این باره به نقل از دیپلماتها نوشته نوشته است:« ایران میتواند به تولید و نگهداری بخش محدودی از محصولات خطرناکتر (اورانیوم با غنای ۲۰درصد) برای استفاده در رآکتور تحقیقاتی با کاربری پزشکی، ادامه دهد. » سعید جلیلی در پایان گفت و گوهای آلماتی در باره غنیسازی گفت:«تولید سوخت ۲۰ درصد برای تامین نیازهای جمهوری اسلامی ایران حق مسلم ماست» وی تأکید کرد:« اینکه ما برای تامین نیازهای خود این برنامه را داشته باشیم اما در یک برنامه همکاری با آنها باشیم این میتواند در گفتوگوها مورد بحث قرار گیرد اما در یک نگاه اعتمادساز باید اعتماد ملت ایران هم جلب شود». گفتنیست که در همین ارتباط و به ظاهر گزارشهای غیر رسمی منتشر شده تأیید میکنند که ۱+۵ تقریبا علاوه بر پیشنهادهای همکاریهای فنی که در طرحهای قبلی مطرح کرده بودند، برای اولین بار از امکان کاهش تحریمها صحبت کردهاند.
این کاهش تحریمها ظاهراً در سه حوزه انجام خواهد شد: اول: کاهش تحریم هایی که ایران امکان پیدا میکند در یک مبادله پایاپای «خرید طلا در مقابل نفت» را انجام دهد. این در حالی است که افزایش فشارها برای از کار انداختن مبادله پایاپای طلای ایران و ترکیه تنها دو هفته قبل از گفتوگوهای آلماتی صورت گرفته است. همچنین گفته شده که برخی تحریمها بر صنایع پتروشیمی ایران برداشته خواهد شد ولی جزئیات این بخش از تحریمها نیز مشخص نیست. همچنین منابع غربی از جمله روزنامه واشنگتن پست قبل از شروع مذاکرات نوشته بودند که ممکن است به عنوان مابه ازا، امکان برخی مبادلات بانکی برای ایران فراهم شود، ولی معلوم نیست که در پیشنهادهای جدید ۱+۵ به ایران نیز این موضوع مطرح است یا نه. نیویورک تایمز همچنین در گزارشی نوشته است که ۱+۵ تضمین کردهاند که اگر ایران این پیشنهادها را قبول کند، دیگر قطعنامه تحریمی جدیدی در شورای امنیت تصویب نخواهند کرد و همچنین اروپا تحریمهای جدیدی علیه ایران تصویب نمیکند. با این حال، هیچ تضمینی درباره گسترش پیدا نکردن تحریمهای امریکا علیه ایران داده نشده است.
